Δικαστική συμπαράσταση είναι η κατάσταση, στη οποία τίθεται ένα πρόσωπο μέσω δικαστικής αποφάσεως λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας, εφόσον αδυνατεί εν όλω ή εν μέρει να φροντίζει μόνος για τις υποθέσεις του, καθώς και λόγω ασωτίας, τοξικομανίας ή αλκοολισμού, εφόσον εκθέτει στον κίνδυνο της στέρησης τον εαυτό του, το σύζυγο του, τους κατιόντες ή τους ανιόντες του.
Για τη διεκπεραίωση των προσωπικών υποθέσεων των προσώπων που πάσχουν από ψυχική ή διανοητική διαταραχή ή εμπίπτουν σε κάποια από τις ανωτέρω περιπτώσεις, απαιτείται η φυσική τους παρουσία, η θέση της υπογραφής τους σε έγγραφα με προϋπόθεση να έχουν συναίσθηση του τι υπογράφουν. Επομένως, τόσο τα δημόσια όργανα, όπως δημοτικοί υπάλληλοι, ή άλλα πρόσωπα που ενεργούν στον κλάδο της ιδιωτικής ζωής όπως συμβολαιογράφοι κλπ δεν αποδέχονται και δεν πρέπει να αποδέχονται υπογραφή από πρόσωπα που δεν έχουν πνευματική διαύγεια. Η μόνη λύση στις περιπτώσεις αυτές είναι η θέση του προσώπου που ασθενεί σε δικαστική συμπαράσταση.
Η δικαστική συμπαράσταση σύμφωνα με το άρθρο 1667 του Αστικού Κώδικα αποφασίζεται από το δικαστήριο και η σχετική αίτηση μπορεί να υποβληθεί από: α) τον ίδιο τον πάσχοντα, β) το σύζυγό του, εφόσον υπάρχει έγγαμη συμβίωση, γ) τους γονείς του, δ) τα τέκνα του, ε) τον Εισαγγελέα ή και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο.
Το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να διορίσει μετά από αίτηση ενός από τα πρόσωπα που ανωτέρω αναφέρθηκαν ή και αυτεπαγγέλτως προσωρινό δικαστικό συμπαραστάτη. Η εξουσία του περιλαμβάνει κάθε ασφαλιστικό μέτρο απαραίτητο για να αποφευχθεί σοβαρός κίνδυνος για το πρόσωπο ή την περιουσία του συμπαραστατέου.
Αναφορικά με τα αποτελέσματα της δικαστικής συμπαράστασης, το δικαστήριο που υποβάλλει ένα πρόσωπο σε δικαστική συμπαράσταση:
1) τον κηρύσσει ανίκανο για όλες (πλήρης) ή για ορισμένες δικαιοπραξίες (μερική), γιατί κρίνει ότι αδυνατεί να ενεργεί για αυτές αυτοπροσώπως είτε
2) ορίζει ότι για την ισχύ όλων (πλήρης) ή ορισμένων δικαιοπραξιών (μερική) απαιτείται η συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη είτε
3) αποφασίζει συνδυασμό των δύο προηγούμενων ρυθμίσεων.
Η συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη, από την οποία εξαρτάται η ισχύς όλων ή ορισμένων δικαιοπραξιών αυτού που έχει υποβληθεί σε επικουρική δικαστική συμπαράσταση, παρέχεται εγγράφως και μόνο πριν την επιχείρηση της πράξης. Αν ο δικαστικός συμπαραστάτης αρνείται να συναινέσει, αποφασίζει το δικαστήριο ύστερα από αίτηση του συμπαραστατούμενου, ενώ οι πράξεις του συμπαραστατούμενου είναι άκυρες, αν επιχειρήθηκαν χωρίς αυτή τη συναίνεση. Δικαίωμα να προτείνει την ακυρότητα της πράξης έχει μόνο ο δικαστικός συμπαραστάτης, ο συμπαραστατούμενος και οι καθολικοί και οι ειδικοί διάδοχοί του. Η υποβολή του συμπαραστατούμενου σε καθεστώς πλήρους στέρησης της δικαιοπρακτικής του ικανότητας πρέπει να ορίζεται στην απόφαση ρητά. Επίσης, δεν μπορεί, εφόσον δεν του έχει επιτραπεί ρητά, να επιχειρεί μόνος χαριστικές δικαιοπραξίες, να εισπράττει απαιτήσεις και να παρέχει εξόφληση.
Μάλιστα, αν το δικαστήριο υποβάλλει τον συμπαραστατούμενο σε συνδυασμό στερητικής και επικουρικής δικαστικής συμπαράστασης ορίζει ρητά στην απόφασή του ποιες πράξεις δεν μπορεί ο συμπαραστατούμενος να επιχειρεί αυτοπροσώπως και ποιες δεν μπορεί να επιχειρεί χωρίς τη συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη του. Ο συνδυασμός μπορεί να συνίσταται και στο να αφαιρεί το δικαστήριο από αυτόν που έχει υποβάλλει σε επικουρική δικαστική συμπαράσταση την αυτοπρόσωπη διοίκηση της περιουσίας του, είτε στερώντας του ταυτόχρονα και την ελεύθερη διάθεση των εισοδημάτων από αυτήν είτε όχι και να την αναθέτει στον δικαστικό συμπαραστάτη.
Τα έργα της εποπτείας της δικαστικής συμπαράστασης ασκεί συμβούλιο που αποτελείται από τρία έως πέντε μέλη, τα οποία διορίζονται με την ίδια απόφαση που διορίζει τον δικαστικό συμπαραστάτη και είναι συγγενείς ή φίλοι του συμπαραστατούμενου (εποπτικό συμβούλιο).
Το δικαστήριο μπορεί να αναθέτει στον δικαστικό συμπαραστάτη εν όλω ή εν μέρει και την επιμέλεια του προσώπου του συμπαραστατούμενου και κυρίως η επιμέλεια ανατίθεται όταν πρόκειται για στερητική δικαστική συμπαράσταση. Κατά την άσκηση της επιμέλειας, ο δικαστικός συμπαραστάτης οφείλει να εξασφαλίζει στον συμπαραστατούμενο τη δυνατότητα να διαμορφώνει μόνος του τις προσωπικές του σχέσεις, εφόσον του το επιτρέπει η κατάστασή του.
Για περισσότερες πληροφορίες και νομικές συμβουλές, επικοινωνήστε μαζί μας.
Πρόσφατα σχόλια